mario benedetti
fai casi dez anos, baixo a luz magnífica dun 31 de decembro e recostado á sombra da estatua ecuestre de bruno mauricio de zabala, pontificaba do papel de benedetti na política e renegaba da simpleza dos seus textos. tiña eu a panza chea logo dunha pantagruélica incursión nos asados do mercado do porto e a norteña en botellas de a litro empezaba a pasar factura.
qué sería de benedetti sin o exilio madrileño, preguntaba á miña acompañante para iniciar a disertación sobre o papel dos que se quedaron, dos que sufriron cárcere e miseria e dos que traballaron arreo para sacar adiante as súas familias e levantar os seus negocios.
benedetti era un producto da industria do entreteñemento, de prisa e dos seus tentáculos, que pouco tiña que ver co uruguay vivo e dolarizado que pululaba enrededor: cas hectáreas replantadas de aucalipto a veira da interbalnearia, ca riqueza cárnica das estancias de rocha, co porto do buceo e o barrio de pocitos, co wtc e as torres náuticas desaparecendo fugaces mentras a brisa entraba polas ventanas do coche lanzado polas ramblas do litoral repletas de paseantes con termo baixo do brazo que se sentían protexidos pola ríxida estructura da embaixada dos usa.
uruguay, país moderno e avanzado en educación e economía liberal, non podía arrolincarse nas hábiles construccións gramaticales do de paso de los toros, reliquia de outros tempos xa pasados como ese amor desmedido e terno de tantos anos con luz lópez.
bla bla bla. e a plaga galaico criolla educada na universidade da república e na ort aplaude que por fin alguén de europa non esté luxado por ese virus tastabexo da industria culturaleira e achega datos de crecemento, de benestar, de riqueza que sepultan ós persoaxes de don mario no pozo do olvido.
pero dez anos depois un decátase de que todo aquelo era mentira: os datos estaban trucados, a inxeñería financieira mantiña en pé xigantes con pes de barro e o papel da pequena república non era máis que o de ser tapón do desenrolo rexional e cabeza de ponte do neoliberalismo que acabaría con batlle chorándolle a duhalde e a blancos e colorados pedindo árnica.
e neses derradeiros dez anos a imaxe sempre serea e amable de mario benedettí non deixou de estar en ningún momento do lado de aqueles que pretenderon unha mellor américa e un mellor mundo para todos: non cexou frente a cuba nin nos peores momentos á forma de saramago, apoiou a chávez en venezuela e foi quen de plasmalo desengaño con tabaré vázquez.
ahora, no momento da súa falta xa definitiva, debo pedirlle perdón o seu recordo por ter volto contra el a miña airada palabrería e recoñecerlle méritos que oxalá algunha vez poda ver en mín, por mui minimizados que se presenten.
marchouse o fin martín santomé das nosas vidas e dende xa todos estaremos un pouco maís soios.
